Recenzja: Bobby The Unicorn - Utopia

Bobby The Unicorn to pseudonim Darka Dąbrowskiego, gitarzysty z Warszawy i miłośnika starych instrumentów. Ta dosyć oryginalna nazwa pochodzi od pudełka z jednorożcem, które Darek nazywał Bobbim. Jak sam przyznaje, lubi gitary, które mają swoją historię i są starsze od niego. Kolekcjonuje je, reperuje, a przede wszystkim na nich gra, co dodaje jego utworom posmaku retro. W 2012 r. zamieścił w sieci swoją EP-kę The Bravery, która została zauważona i umożliwiła mu występ na Open’erze rok później. W tym powraca z debiutanckim longplayem  Utopia, który w całości powstał w jego warszawskim mieszkaniu.

Płytę rozpoczyna Utophia Theme – powolne, melancholijne gitarowe intro. Kolejny utwór, Heart & Stone, wita nas akustyczną gitarą, do której po chwili dołącza elektryka. Piosenka rozwija się stopniowo, by wybuchnąć w samej końcówce przestrzennym gitarowym riffem. W tekście przewija się zaś dosyć istotne dla każdego zakochanego mężczyzny pytanie (do you have any heart girl?). Potem rozbrzmiewa moja faworytka: Ona ma broń, która zdążyła już być singlem tygodnia w radiowej Trójce. Piękna piosenka, ubarwiana od czasu do czasu wokalizami, opisująca trudności relacji damsko-męskich (daj mi wyjść bez dziur/żadnej krwi ani kul/pozwól nam oddzielnie być). Następnie pojawia się leniwa Balance, której chilloutowe brzmienie idealnie współgra z tekstem (just keep your balance straight/and make sure you won’t regret/falling asleep is the hardest part/trying to calm the raging heart). Po tym uspokojeniu przychodzi czas na przyśpieszenie i Wilka, który uderza w nas żwawym westernowym riffem. Pulsujący Półżywy dom w warstwie tekstowej może budzić skojarzenia z Odchodząc Republiki (a kiedy będziesz stąd już iść/najlepiej weź ze sobą mnie). Z kolei melancholijne  Modern Times to rzecz m.in. o wychodzącej z użycia sztuce wyrażania uczuć poprzez pisanie listów. Po kąpieli w dźwiękach powolnego, rytmicznego Blood przychodzi czas na Duże drzewa, żywy utwór z nieco bajkowym tekstem. Powstał do niego równie bajkowy teledysk, w którym śledzimy trochę przerośniętego zająca przemierzającego Warszawę. Całość wieńczy spokojny, niemal kołysankowy Cold War.

Utopia to przyjemny, powolny rock alternatywny, przyprawiony szczyptą folku. Zbudowany z przeróżnych brzmień gitar, nie traci nic ze swojej spójności. Dużo na nim przestrzeni i muzycznych smaczków, które wychwytuje się przy kolejnych odsłuchach. Pomimo podkreślania przez Bobbiego, że najważniejsza jest dla niego melodia, siłą Utopii są również teksty: proste, ale intrygujące. Całość sprawia wrażenie efektu jak najbardziej przemyślanej pracy.

Bobby The Unicorn określił swój debiutancki album jako po kosmosie spacer. Dla mnie był to bardzo miły spacer i z pewnością jeszcze niejeden raz przemierzę ścieżki Utopii, do czego zachęcam wszystkich muzycznych wędrowców.

Urodzony wczoraj. Rob Dougan

Rok 1999 przyniósł kilka ważnych premier filmowych. W Polsce na ekranach kin wyświetlano Ogniem i mieczem Hoffmana, Pana Tadeusza Wajdy, czy też świetny Dług Krauzego. Tego samego roku premierę miały Dziewiąte wrota Romana Polańskiego. Jednak sądzę, że większość kinomaniaków (jeśli nie wszyscy) myśląc o 1999 roku, pomyśli o jednym konkretnym tytule. O dziele, jeszcze wtedy, braci Wachowskich, czyli kultowym już filmie Matrix. Entuzjastycznie przyjęty, uznany za wizjonerski, wszedł na stałe do kanonu kina światowego. I przyniósł ze sobą także kawał dobrej muzyki, w tym utwór Clubbed to Death. Każdy zna tę melodię, niewielu kojarzy jego twórcę. Dziś rzecz będzie właśnie o nim. O Robie Douganie.

Rob Dougan jest kompozytorem i wokalistą, który w swojej twórczości łączy muzykę elektroniczną z brzmieniem bluesa, trip hopu i dźwiękami orkiestry symfonicznej. Urodził się w Sydney i na początku lat 90. ubiegłego wieku przybył do Londynu, gdzie dość szybko udało mu się zaistnieć na lokalnej scenie klubowej (jako Rob D). Wspomniany Clubbed to Death skomponował na kilka lat przed premierą Matrixa (gwoli ścisłości, stworzył wiele wersji tego utworu; najpopularniejsza to Kurayamino Variation). Twórcy produkcji postanowili wykorzystać go na ścieżce dźwiękowej. Sukces filmu przełożył się na sukces Roba, który mógł wreszcie wydać swój pierwszy longplay: Furious Angel. Album, zawierający także kultowy motyw z Matrixa, został bardzo dobrze przyjęty przez słuchaczy. Dougan dał się poznać jako mistrz łączenia różnych konwencji w jedną niebanalną całość, którą dopełniał jego charakterystyczny zachrypiały głos. Był rok 2002. Świat wielkiej muzyki stał przed Robem otworem.

I co? I nic. Rob Dougan zniknął. No, nie tak od razu. Zdążył jeszcze skomponować piosenkę dla Sugababes… Później kilkakrotnie pojawiała się gdzieś informacja, że ma zamiar nagrać kolejną płytę, jednak na deklaracjach się kończyło. I cisza. Dougan zapadł się pod ziemię. Zaintrygowała mnie ta sprawa ostatnio i postanowiłem dowiedzieć się czegoś więcej. W końcu żyjemy w erze internetu, w której nic i nikt nie ma prawa się ukryć. Trochę wysiłku i udało się! Otóż Rob Dougan jest obecnie szczęśliwym właścicielem winiarni La Peira En Damaisela. Ma konto na Twitterze, na którym zamieszcza wpisy poświęcone winiarstwu, filozofii i aktualnym wydarzeniom na świecie. No ale co z muzyką? Jak można zrezygnować z jej tworzenia będąc tak nietuzinkowym artystą, na dodatek osiągającym sukcesy? I to po jednej płycie! Czy to wino jest aż tak dobre?

Nie ukrywam, na początku życiowe decyzje Roba Dougana zbulwersowały mnie. No bo jak można być tak samolubnym i nie myśleć o kolejnych pokoleniach słuchaczy? Jednak ochłonąłem i spojrzałem na tę sprawę z innej strony. Ilu muzyków nie wnosi już nic nowego swoją aktualną twórczością, tylko odcina kupony od poprzednich dokonań? Ile zespołów reaktywuje się po latach i obserwując ich ma się silne przeświadczenie, że niekoniecznie zrobili to z pobudek artystycznych? Może Dougan zrealizował się jako kompozytor i postanowił pójść w innym kierunku, aby niczego nie udawać? Zastanawiając się nad tymi pytaniami, doszedłem do wniosku, że Rob D być może zrobił coś, na co niewielu stać. Zrezygnował na własnych warunkach.

A potem zerknąłem jeszcze raz na jego twitterowe konto:

Czyli jest jeszcze nadzieja dla przyszłych pokoleń.

Na koniec mój ulubiony utwór z Furious Angel:

Punkt wyjścia: Strachy Na Lachy - I can’t get no gratisfaction

Kilka tygodni temu muzycy Budki Suflera wypowiedzieli się w jednym z wywiadów na temat nielegalnego ściągania muzyki z internetu. Jak można się domyślić, określili ten proceder jako kradzież. Nikt się specjalnie ich żalami nie przejął, a już z pewnością nie wzruszyło to internetową społeczność. Ot, kolejny negatywny głos w tej sprawie oddany przez kolejnych sfrustrowanych muzyków. Było ich przecież wielu. Patrząc tylko na nasze podwórko wystarczy wymienić: obrzucającego inwektywami swoich fanów Kazika; pierwszego obrońcę ACTA w III RP – Zbigniewa Hołdysa; obawiającego się biedy Litzę; okradzioną Kaję, zbulwersowanego L.U.C-a itp., itd. Internauci ewentualnie przeczytają te wypowiedzi, obrzucą je błotem, podpiszą petycję w imię wolności w sieci, a następnie odpalą znów torrenty.

Jednym z tych sfrustrowanych muzyków jest Grabaż. Jego Strachy Na Lachy popełniły nawet piosenkę o internautach, pod znamiennym tytułem: I can’t get no gratisfaction. Grabaż ironicznie piętnuje w niej nie tylko nielegalne ściąganie muzyki, lecz również wylewający się z czeluści sieci jad (popularnie zwany hejtem) tych, którzy zawsze są w przewadze i zawsze grają u siebie. Utwór składa się w dużej mierze z autentycznych cytatów z forów internetowych. Jest to zbiór błyskotliwych wypowiedzi użytkowników internetu na temat polskich artystów, który z pewnością osiągnie kiedyś wysoką wartość historyczną. Mamy więc np. Czesława, który wciąż tarmosił Gochę, by mu dała za darmochę; Gienka Loskę, któremu z butów wystaje wioska; czy też Pawła Kukiza, który od tej wódki już wyłysiał. Grabaż nie mógł oczywiście pominąć również swojej skromnej osoby (skończony matoł, on się skończył nim się zaczął). Pierwsza to bodaj piosenka w naszym kraju, która w sposób tak dosadny a zarazem wyrafinowany uderza w tych, którzy uważają, że wszystko powinno być za darmo.

Jednak czy Krzysztof Grabowski i inni muzycy nie przesadzają? Przyjrzyjmy się niektórym argumentom oskarżonych o kradzież. A więc tak: płyty są drogie i większości Polaków nie jest na nie stać a wszystkim należy się wolny i równy dostęp do kultury. Nie zgadzam się z tym, że cena trzydziestu paru złotych za album (standardowa cena płyt polskich artystów) jest wygórowana. Jednak przyznaję: co innego kupić miesięcznie jeden, dwa krążki, co innego dziesięć. Dyskusyjna jest jednak kwestia wolnego i równego dostępu do kultury. Skąd wywieść tę wolność? Dlaczego, skoro przyjmuje się, że jeśli kogoś nie stać na samochód, to nie będzie go mieć, to jednak ten ktoś ma prawo posiadać płytę za darmo? Kolejny argument: kto będzie chciał kupić album w sklepie i tak to zrobi. Obawiam się, że akurat tego nie jesteśmy w stanie zweryfikować, bo opierać możemy się tylko na deklaracjach, co jest słabym fundamentem. I jeszcze jeden: internet daje muzykom najlepszą możliwość promocji. Udostępnianie muzyki w sieci pozwala słuchaczom poznać ją, co może ich skłonić do zakupu oryginalnej płyty. I w tym punkcie jestem w stanie przybić piątkę z wszystkimi bojownikami wolnego dostępu do kultury.

Będąc już zupełnie poważnym: jestem zdecydowanie przeciwny cenzurowaniu internetu, nawet jeśli byłoby to powodowane walką o egzekwowanie praw do własności intelektualnej. Kiedyś stanąłbym w pierwszym szeregu z Zbigniewem Hołdysem, wnoszą w rękach sztandar okradanych muzyków. Mój radykalizm w tej kwestii jednak zmalał. Zmalał z powodu…miłości do muzyki. Ogrom pięknych dźwięków i słów z tymi dźwiękami połączonych, tworzonych przez artystów na całym świecie, powoduje, że trudno jest (fizycznie i finansowo) być na bieżąco ze wszystkim. Wolny przepływ muzyki przez sieć sprawia, że to zadanie staje się łatwiejsze. Dzięki niemu mogę poznać nowych wykonawców i pójść na ich koncert oraz (nie inaczej!) kupić płytę. Najlepiej ujął to zaś nie kto inny, jak sam Grabaż. Zapytany, dlaczego nie popiera ACTA, skoro jest przeciwny darmowemu pobieraniu muzyki z sieci, stwierdził: Ano wyszło mi w tej mojej biednej łepetynie, że od pieniędzy, które są zajebiście ważne - ważniejsza jest wolność. A wolność jest bezcenna i ja okradany artysta cenię ją jednak wyżej niż pieniądze, które mi się kradnie […] Skoro taka ma być cena za wolność – jestem gotów za nią zapłacić. Amen. Ok, ktoś spyta w takim razie: po co był mi ten cały wywód?

Bo jedna kwestia w tym całym sporze szczególnie mi się nie podoba. Roszczeniowa i cyniczna postawa zwolenników wolnego pobierania z sieci. I ich oburzenie wobec tych, którzy ośmielają się upomnieć o zapłatę za swoją pracę. Tak, tworzenie muzyki to praca i należy się za nią wynagrodzenie. Tymczasem każdy muzyk, który choćby mimochodem wspomni o tym fakcie, jest niejednokrotnie obiektem frontalnego ataku. Nie szuka się rozwiązań problemu. Protestowano przeciw ACTA, ale nie proponowano alternatywy. Bo nie uznano tego za potrzebne. Bo ma pozostać tak, jak jest. Ale problem pogodzenia wolności w internecie z prawami do własności intelektualnej istnieje. Jak go rozwiązać?

Chyba żadne rozwiązanie prawne nie będzie wystarczające. Rzecz idzie bowiem o uznanie pewnych zasad. Internauci często atakują muzyków, twierdząc, że całe to zamieszanie wynika z ich chciwości. Żyjemy w mocno cynicznym świecie, więc takie wypowiedzi nie dziwią. I być może w pewnych przypadkach trafiają w punkt. Być może czasem faktycznie chodzi o nowy samochód, czy domek na Teneryfie. Ale może spojrzymy na to z innej strony? Większość najgłośniej protestujących przeciw internetowej rzeczywistości polskich muzyków pochodzi z innej epoki. Z czasów, kiedy marzono o posiadaniu albumów ulubionych zespołów. Było to jednak utrudnione przez ówczesny system. Mało wytwórni, słaba dystrybucja, cenzura, wszystko to przeszkadzało w korzystaniu z dobrodziejstw polskiej i zagranicznej sceny muzycznej. Dlatego nagrywano koncerty na kultowe już magnetofony Unitra. Dlatego szczytem prestiżu wśród młodzieży było, jeśli ktoś mógł zdobyć płyty z zagranicy. Dlatego oblegano targi płyt, na których można było się nimi wymieniać. Dlatego darzono większym szacunkiem ten owoc czyjejś pracy, jakim jest muzyka. Banalna prawda: doceniamy coś dopiero, kiedy nam tego brak.

Zazdroszczę im. Nie czasów, w których żyli, ale tego, czego ich te czasy nauczyły i jakie wyrobiły w nich postawy. No, w części z nich. Dzisiaj jest inaczej. Niekoniecznie gorzej. Inaczej. Ale cóż. Płać za swoją popularność.

Prolog

O czym jest ten blog? O muzyce. O jej treści, twórcach i o tym, do czego nas inspiruje.

Czym jest muzyka? Dla każdego pewnie czymś trochę innym. Dla mnie jest najlepszą drogą wyrażania myśli i uczuć. Jest sposobem uchwycenie rzeczywistości, zarówno tej minionej, jak i obecnej. Pozwala nam na bycie szczerymi wobec siebie i innych. I wreszcie: muzyka jest pretekstem. Pretekstem do rozmyślań, zachwytów i zmartwień. Bo muzyka to zawsze dobry punkt wyjścia.

Skąd nazwa? Oczywiście z piosenki. Polskiej piosenki. Nie podam jej tytułu i twórcy, jeśli ktoś będzie ciekaw, odnajdzie ją bez problemu. Pojawia się w niej tekst o pracownikach instytucji zatykających kanały artykulacji. I chociaż odnosi się do minionego systemu, to jest w dalszym ciągu aktualny. Dzisiaj również nie brak tych, którzy chcą nam zamknąć usta. A muzyka wciąż im przeciwdziała.